تاثیر عامل مداخله گر بیرونی (انواع موسیقی) بر فاکتورهای آمادگی جسمانی در پسران نوجوان

دکتر فرناز ترابی –  کیا رنجبر

 

 

مقدمه و اهداف

مربیان همواره از بروز خستگی زودرس یا جلب توجه کودکان و نوجوانان به تغییرات فیزیولوژیکی درونی که با بروز احساس خستگی عصبی منجر به عدم اجرای مناسب می شود، شکایت دارند. از این رو با ایجاد تداخل های زمینه ای نظیر تشویق کلامی، محیط جذاب، موسیقی و عوامل دیگر در منحرف کردن توجه آنها به خستگی یا افزایش انگیزه وارد عمل می شوند. اهمیت تاثیر موسیقی و ریتم بر رفتار حرکتی به اوایل قرن بیستم، زمانیکه موسیقی به عنوان یک عامل محرک که حرکات طبیعی را افزایش می دهد مطرح شد، بر می گردد (1). با توجه به نتایج مختلف بویژه در تحقیقاتی که روی ضرب آهنگ موسیقی اجرا شده اند و نیز تفاوت و بعضاً خطاهای مربوط به روش شناسی و دستکاری های مختلفی که از سوی محققان  نیز اذعان شده است (2) و از سوی دیگر ضرورت وجود یک جلسه تمرین مفید از سوی مربیان بویژه در دوران کودکی و نوجوانی که تمرین نقش مهمی در بهبود توانایی های آینده افراد دارد. پژوهش حاضر در صدد پاسخگویی به این سوال است که آیا موسیقی بر عملکرد جسمانی در دوران نوجوانی تاثیر دارد؟ و نیز آیا تفاوتی بین ریتم های مختلف موسیقی وجود دارد یا خیر؟ بقیه در ادامه مطلب 

روش شناسی پژوهش

 نوع تحقیق حاضر کاربردی و روش تحقیق نیمه تجربی با یک گروه در سه مرحله اول (کنترل)، دوم (موسیقی تند) و سوم (موسیقی کند) اجرا شد. جامعه آماری این پژوهش دانش آموزان پسر 12-9 سال ثبت نام کننده در کلاس های آمادگی جسمانی تابستان 1390 می باشد.  این پژوهش با استفاده از روش تعادل مخالف انجام شد و بطوری که آزمودنی ها به صورت تصادفی سه گروه تقسیم شدند. در اولین جلسه گروههای سه گانه به ترتیب در شرایط بدون موسیقی، موسیقی کند و موسیقی تند به اجرا پرداختند و در جلسات بعدی ترتیب اجرا در شرایط مختلف تغییر کرد. میانگین دمای محل آزمون در همه روزهای 2 ± 26 درجه ثبت شد. به آزمودنی ها و والدین آنها از نظر خوردن مواد محرک نظیر ترکیبات کافئین دار و ... هشدار های لازم داده شد. آنها در هر سه مرحله آزمون از یک لباس و کفش استفاده نمودند. موسیقی با استفاده از هد فون جهت اطمینان از هر گونه صدای مخل برای هر آزمودنی ثبت شد. در شرایط اجرا از حضور بقیه شرکت کنندگان جلوگیری بعمل آمد و آزمون گیرنده تا پایان پژوهش یکسان بود و از هر گونه تشویق کلامی اجتناب داشت.

 

 

نتیجه گیری

بر اساس تحلیل واریانس با اندازه گیری های مکرر و آزمون تعقیبی بانفرنی تغییرات نتایج آزمون های استقامت عضلانی  شامل شنا سوئدی ، دارز و نشست و پرس سینه در هر سه مرحله معنی دار می باشد(05/0P<).نتایج شنای سوئدی در مرحله موسیقی تند و موسیقی کند نسبت به مرحله کنترل بهبود معنی داری را نشان داد(74/237=_26و1F).  در مورد نتایج آزمون دراز و نشست (12/528=_26و1F ) استقامت قدرتی (60/81=_26و1F) در هر دو گروه مداخله نسبت به گروه کنترل تفاوت معنی داری مشاهده شد (05/0P<) تغییرات نتایج آزمون هماهنگی در مراحل آزمون معنی دار می باشد (01/0=P). آزمودنی ها در مرحله کنترل و شرایط بدون موسیقی نسبت به دو مرحله تجربی عملکرد بهتری را نشان دادند (05/0P<). در آزمون چابکی تفاوت معنی داری بین سه مرحله موسیقی کند، تند و کنترل مشاهده نشد (05/0P>). آزمون توان انفجاری در مرحله موسیقی تند نسبت به مرحله کنترل و موسیقی کند تغییرات معنی داری را نشان داد (38/553=_26و1F و 05/0P<).

بحث و نتیجه گیری

چون تداوم برنامه تمرین در سنین پایین و بویژه سنین بلوغ به دلیل بروز خستگی بویژه در فعالیت های انفرادی کاری دشوار است. لذا هر عاملی که بهبود اجرا از طریق سرکوب خستگی یا به دلیل هر مکانیسم دیگری را در پی داشته باشد، اهمیت زیادی پیدا می کند.

بر اساس یافته های این تحقیق، موسیقی با ایجاد حالت روان افزایی و عدم توجه به درون تاثیر معنی داری بر عملکرد به جا می گذاشته است. لین و همکاران (2011) با ارائه انواع موسیقی به آزمودنی ها هنگام عمل دویدن بهبود عملکرد را مشاهده کردند که صرف نظر از نوع آن، موسیقی را انگیزاننده گزارش کرده بودند (3). در تائید این مطلب،  هاتکینسون و همکاران (2011) در پژوهش بیان داشتند که حتی موسیقی ناموزون نیز در افزایش زمان زیر بیشینه رکاب زدن تاثیر معنی داری داشته است، اما بر بهبود درک فشار تاثیر معنی داری نداشته است (4). در نهایت گوش دادن به موسیقی در هنگام اجرا های استقامتی و قدرتی موجب افزایش کارایی اجرا می شود، و احتمالا موسیقی ریتم تند نیز در به جلوگیری از بروز خستگی مرکزی موثر تر است. از سوی دیگر موسیقی از هر نوع بر اجرای آزمون هماهنگی اثر منفی و بر چابکی بی تاثیر است.

 

 

 

منابع:

1. Szabo, A. small, A & Leigh, M. (1999). "The effects of slow- and fast-rhythm classicalmusic on progressive cycling to voluntary physical exhaustion". The Journal of sports medicine and physical fitness, 39; 220-225.

2. Meis JK. (2003). "Modification of perceived enjoyment, exertion and performance change". (Master’s thesis, The Florida State University).

3. Lane AM, Davis PA, Devonport TJ (2011). Effects of music interventions on emotional states and running performance. JOURNAL OF SPORTS SCIENCE AND MEDICINE. 10(2): 400-407.   

4. Hutchinson JC, Sherman T, Davis L and et al (2011). The influence of asynchronous motivational music on a supramaximal exercise bout. INTERNATIONAL JOURNAL OF SPORT PSYCHOLOGY.42 (2):135-148.